Японд амьдардаг монголчуудаас хамгийн олон нь ажил, сургуулийн визтэй хүний гэр бүл буюу 家族滞在-тэй хүмүүс. (тоо баримт) Энэ нийтлэл тэдний дотроос эхнэр, нөхөрт зориулагдсан: виз юу зөвшөөрдөг, цагийн ажлын орлого хэдэд хүрэхэд даатгал, татвар өөрчлөгддөг, үндсэн визтэй хүний ажил, виз өөрчлөгдвөл гэр бүлд нь юу болдог. Японд ирэх хүртэлх алхмууд тусдаа нийтлэлд бий.

家族滞在 юу зөвшөөрдөг вэ

家族滞在 нь үндсэн визтэй хүний (扶養者) тэжээлд байж, түүнтэй хамт амьдрах виз. Гэрийн ажил, хүүхэд асрах, сурах, япон хэлний курст явах зэрэг өдөр тутмын амьдрал чөлөөтэй. Харин ажил хийхэд цагийн ажлын зөвшөөрөл (資格外活動許可) заавал хэрэгтэй бөгөөд зөвшөөрөлтэй ч гэсэн долоо хоногийн цагийн хязгаартай; бүтэн цагийн ажил хийх эрхгүй.¹ Зөвшөөрөл авах, цаг тоолох дүрмийг визний сунгалтын нийтлэлд дэлгэрэнгүй бичсэн.

家族滞在-ийн хугацаа ерөнхийдөө үндсэн визтэй хүний хугацаатай уялддаг бөгөөд сунгахад тэжээгч хүний ажил, орлогын бичиг баримтыг хардаг.² Цагаачлал эхнэр/нөхрийн орлогын тогтсон дээд хязгаар нийтэлдэггүй.

Орлогын «хана»: юу, хэдээс өөрчлөгддөг вэ

Цагийн ажлын орлого өсөхөд хэд хэдэн дүрэм өөр өөр цэг дээр солигддог. 2026 онд хоёр том өөрчлөлт орсон: 4 сараас 被扶養者-ийг хөдөлмөрийн гэрээгээр тооцдог болж, 10 сараас «106万 иенийн хана» алга болсон.³⁴

Харьцуулахад: цагт 1,300 иенээр долоо хоногт 28 цаг жилийн турш ажиллавал ойролцоогоор 189万 иен болно. Тиймээс зөвшөөрлийн хязгаар дотор 130万, 136万-ийн хил давах нь энгийн, харин 207万-д хүрэх нь ховор. Эхнэр/нөхрийн өөрийн орлогын татвар хэдээс гарахыг татварын нийтлэлд бичсэн.

社会保険-д өөрөө орох нь заавал алдагдал биш: тэтгэврийн даатгал (厚生年金) хуримтлагдаж, өвдвөл тэтгэмж авах эрх үүснэ; Японоос явахад тэтгэврийн хураамжийн нэг хэсгийг нэг удаагийн буцаалтаар авч болно. Харин гарт авах цалин буурдаг тул 10 сараас хойш ээлжийн хуваарь, гэрээгээ ажил олгогчтойгоо дахин хардаг хүн олон.

Үндсэн визтэй хүний нөхцөл өөрчлөгдвөл

家族滞在 тэжээгчийн визэд тулгуурладаг тул түүний ажил, визийн өөрчлөлт гэр бүлд нь шууд нөлөөлдөг.

• Ажил солих: гэр бүлийн гишүүнд бүртгэл хийх үүрэг байхгүй. Тэжээгч өөрөө ажил олгогчийн өөрчлөлтөө 14 хоногт мэдэгддэг; энэ нь ажил солих нийтлэлд бий.
• Ажилгүй болох: тэжээгч визийнхээ үйл ажиллагааг 3 сараас дээш шалтгаангүйгээр хийхгүй байвал визийг нь цуцалж болох үндэслэл болдог; ажил хайж буй нь шалтгаан гэж тооцогддог.⁷ Тэжээгчийн виз цуцлагдвал гэр бүлийн 家族滞在 үндэсгүй болдог.
• Тэжээгч 永住 авах: эхнэр/нөхөр 永住者の配偶者等 руу шилжих өргөдөл өгөх боломжтой; энэ виз ажлын цагийн хязгааргүй. 家族滞在 хэвээр үлдвэл цагийн хязгаар хэвээр. Хамт 永住 хүсэх нөхцөлийг 永住-ийн нийтлэлд бичсэн.
• Тэжээгч Японоос явах, виз нь дуусах: гэр бүлийн 家族滞在-ийн үндэс мөн дуусна.

Салалт, бэлэвсрэл

家族滞在-тэй эхнэр/нөхөр салсан эсвэл нөхөр/эхнэр нь нас барсан бол 14 хоногийн дотор цагаачлалд «配偶者に関する届出» мэдэгдэх үүрэгтэй. Онлайнаар 24 цагаар, эсвэл ойрын цагаачлалын албанд оршин суугчийн карт (在留カード)-аа үзүүлж өгнө.⁸

Мэдэгдсэний дараа ч 家族滞在 тэр дороо цуцлагддаггүй ч, виз үндсэн үйл ажиллагаагүй (гэр бүлийн гишүүн биш) болсон тул 3 сараас дээш ингэж байвал цуцлах үндэслэл болно.⁷ Японд үлдэх бол өөрийн нэр дээрх виз руу шилжих хэрэгтэй: жишээ нь их сургууль төгссөн бол ажлын виз (技人国), шалгалт өгсөн бол 特定技能. Ямар виз боломжтой нь хүн бүрийн нөхцөлөөс хамаардаг тул энэ үед 行政書士-ээс лавлах нь зүгээр. Визний төрлүүдийг энд харьцуулсан.

Туршлагаас: түгээмэл алдаа

• Хоёр газар ажиллаж, газар бүрийн цаг нь хязгаар дотор байсан ч нийлбэр нь давсан. Цагийн хязгаар бүх ажлын нийлбэр бөгөөд цалингийн баримт, татварын мэдээллээр сунгалтын үед илэрдэг.
• «130万-аас бага тул нөхрийнхөө даатгалд үлдэнэ» гэж бодсон. 2026 оны 10 сараас 20 цагаас дээшх гэрээтэй, том компанид ажилладаг бол орлогоос үл хамааран өөрөө 社会保険-д ордог.
• Орлого 136万-ийг давсныг тэжээгч ажил олгогчдоо мэдэгдээгүй. 12 сарын тооцоо (年末調整) буруу гарч, дараа нь нөхөн төлбөр гарсан.
• Салснаа 14 хоногт мэдэгдээгүй. Мэдэгдэхгүй байх нь торгуулийн үндэслэл бөгөөд дараагийн өргөдөлд сөргөөр нөлөөлж болдог.
• Нөхөр 永住 авсан ч эхнэр нь 家族滞在-аар үлдэж, бүтэн цагийн ажлын санал алдсан. 永住者の配偶者等 руу шилжвэл цагийн хязгааргүй болдог.
• Тэжээгч ажилгүй болоод гэр бүл нь «бидний виз хүчинтэй хэвээр» гэж ойлгосон. Карт дээрх хугацаа хүчинтэй ч, тэжээгчийн виз цуцлагдвал гэр бүлийн 家族滞在 үндэсгүй болдог.

Түгээмэл асуулт

家族滞在-тэй хүн ажлын виз рүү шилжиж болох уу?
Болно. Шинэ визний нөхцөлийг (боловсрол, туршлага эсвэл шалгалт) өөрөө хангавал Японд байгаа чигээрээ визний төрөл солих өргөдөл өгдөг.

Салаагүй, тусдаа амьдарч байгаа бол яах вэ?
家族滞在 нь хамт амьдарч, тэжээлд байхыг үндэс болгодог тул удаан тусдаа амьдрах нь сунгалтын үед асуудал үүсгэж болно. Нөхцөл бүр өөр тул 行政書士-ээс лавлах нь зүгээр.

社会保険-д өөрөө орсон бол нөхрийн татварын хөнгөлөлт алга болох уу?
Үгүй. Даатгал, татвар тусдаа: 社会保険-д орсон ч орлого 207万-аас бага бол тэжээгчийн 配偶者控除 эсвэл 配偶者特別控除 хэвээр.

Хүүхэд маань 家族滞在-тэй. Түүнд юу хамаарах вэ?
Ахлах сургуулийн дараа ажиллах хоёр зам (定住者, 特定活動), их сургуулийн сонголтыг хүүхдэд зориулсан нийтлэлд бичсэн.

Холбоотой нийтлэл

• Эхнэр, нөхөр, хүүхдээ Японд авчрах нь
• Эрүүл мэндийн даатгал
• 家族滞在-тэй хүүхэд: ахлах сургуулиас ажил руу

Эх сурвалж

• Цагаачлалын алба — цагийн ажлын зөвшөөрөл (資格外活動許可)
• Цагаачлалын алба — 家族滞在-ийн бичиг баримт
• Эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн яам — 被扶養者-ийн шинэ тооцоо, 2026 оны 4 сар (PDF)
• Эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн яам — цагийн ажилтны 社会保険, 2026 оны 10 сар (PDF)
• Татварын алба — 配偶者控除
• Татварын алба — 配偶者特別控除
• Цагаачлалын алба — визийг цуцлах үндэслэл
• Цагаачлалын алба — 配偶者に関する届出

Сүүлд шалгасан: 2026 оны 10 сарын 9. Хувийн нөхцөлөө 入管 эсвэл 行政書士-ээс шалгаарай.