Байнгын оршин суух зөвшөөрөл (永住) авбал виз сунгах шаардлагагүй болж, ажил, сургууль, бизнес эрхлэхэд хязгаар байхгүй, зээл авах ч амар болдог. Гэхдээ үүнийг Японд удаан, дүрэм зөрчилгүй амьдарсан хүнд олгодог бөгөөд хэдэн жил амьдарснаас гадна татвар, тэтгэвэр, даатгалаа хугацаанд нь төлсөн эсэхийг нарийн шалгадаг. Энэ нийтлэлд хугацааг хэрхэн тоолох, юу бэлдэх, 2027 оны өөрчлөлтүүдийг тайлбарлав.

永住 хүрэх замууд

Хэдэн жил хүлээх нь та ямар визээр, хэний гэр бүл болж Японд амьдарч байгаагаас хамаарч 1-ээс 13 жил хүртэл ялгаатай. Доорх графикт Монголчуудад хамгийн түгээмэл замуудыг Японд ирсэн өдрөөс хойш тоолсон жилээр харуулав. Судалтай хэсэг нь Японд амьдарсан хугацаанд тооцогдох ч «ажлын визээр 5 жил» гэсэн шаардлагад тооцогдохгүй жилүүд.

Хугацаанаас гадна хуулиар гурван шаардлага тавьдаг: тогтвортой орлого (独立生計), зан төлөв (素行善良), Японы ашиг сонирхолд нийцэх (国益: татвар, тэтгэвэр, даатгалаа хугацаанд нь төлсөн, торгууль, ял шийтгэлгүй). Япон иргэн, 永住-тэй хүний эхнэр/нөхөр, хүүхдэд эхний хоёрыг шаарддаггүй ч гуравдахь нь бүх хүнд адилхан:

¹ Ажлын эсвэл оршин суух визээр тасралтгүй; 技能実習, 特定技能1号 тооцогдохгүй. ² 高度専門職 визтэй байх албагүй: өргөдөл өгөхөөс 3 (80+ бол 1) жилийн өмнөх байдлаар оноогоо тооцоход босго хүрч, түүнээс хойш хадгалсан байвал болно. «Татвар, тэтгэвэр» гэдэгт даатгалын төлбөр, цагаачлалын мэдэгдлээ хугацаанд нь хийсэн, торгууль, ял шийтгэлгүй байх нь орно.

Дүрвэгч, Японд онцгой хувь нэмэр оруулсан хүн зэрэг цөөн тохиолдлын замыг эх сурвалжийн удирдамжаас үзнэ үү.

Хамгийн их андуурдаг зүйл: аль жилүүд тооцогдох вэ

«10 жил» гэдэг нь Японд нийт амьдарсан хугацаа. Харин түүний дотор 5 жил нь ажлын визээр байх ёстой бөгөөд дадлагажигчийн (技能実習), 特定技能1号-ийн жилүүд энэ 5 жилд тооцогддоггүй. Тиймээс Японд нэг жил ирсэн хоёр хүн 永住 хүсэх эрхтэй болох он нь дээрх графикт харагдаж байгаа шиг 3 жилээр зөрж болно.

Энэ дүрэм нь удирдамжийн «原則として引き続き10年以上本邦に在留していること。ただし、この期間のうち、就労資格（在留資格「技能実習」及び「特定技能1号」を除く。）又は居住資格をもって引き続き5年以上在留していること» гэсэн заалтаас гардаг.

Мөн «тасралтгүй» гэдэгт анхаарах хэрэгтэй: Японоос удаан хугацаагаар (жилд олон сараар) гарвал хугацаа тасарсанд тооцогдож болно. Албан ёсоор тодорхой тоо заагаагүй тул урт аялал хийх, эх орондоо удаан байх бол 行政書士-тэй зөвлөлдвөл найдвартай.

Бүх замд шалгах зүйлс

• Татвар, даатгал, тэтгэвэр: бүгдийг хугацаанд нь төлсөн байх. Одоо бүгд төлөгдсөн байсан ч хоцорч төлсөн бол сөргөөр үнэлэгддэг.
• Одоогийн виз тань хамгийн урт хугацаатай байх: 2027 оны 3 сарын 31 хүртэл 3 жилийн виз хүрэлцэнэ; түүнээс хойш ихэвчлэн 5 жилийн виз шаардана.
• Тогтвортой орлого: гэр бүлээ тэжээхүйц хэмжээний, олон жил тогтвортой орлоготой байх (Япон иргэн, 永住-тэй хүний эхнэр/нөхөр, хүүхдэд шаардахгүй).
• Гэмт хэрэг, торгуульгүй байх: хурд хэтрүүлэх зэрэг жижиг торгууль ч давтагдвал асуудал болдог.
• Батлан даагч (身元保証人): Япон иргэн эсвэл 永住-тэй хүн.
• Цагаачлалын үүргээ биелүүлсэн байх: хаяг, ажил солисон мэдэгдлээ 14 хоногийн дотор хийсэн байх.

Өргөдлийн явц

1. 1–2 сарБичиг баримт цуглуулах: татвар, тэтгэврийн түүх, ажлын гэрчилгээ, батлан даагч. Эхлээд ねんきんネット-ээр төлөөгүй сар байгаа эсэхийг шалгах нь зүйтэй.
2. Өргөдөл өгөх өдөрЦагаачлалын албанд цонхоор өгнө. Гэр бүлээрээ хамт өгч болно. Одоогийн визээ хүчинтэй байлгах шаардлагатай.
3. 4–12 сарШалгалт явагдана. Нэмэлт бичиг шаардсан захидал ирж магадгүй тул хугацаанд нь хариулна. Энэ хугацаанд ажил, хаяг өөрчлөгдвөл мэдэгдэнэ.
4. ШийдвэрШуудангийн карт ирнэ; 200,000 иений тамгат марк аваад очиж шинэ картаа авна.

Бэлтгэх бичиг баримт (ерөнхий)

• Сүүлийн хэдэн жилийн оршин суугчийн татварын гэрчилгээ (課税・納税証明書) — ажлын визтэй бол ихэвчлэн 5 жилийнх
• Улсын татвар төлсний гэрчилгээ (納税証明書 その3)
• Тэтгэвэр, эрүүл мэндийн даатгалын төлбөрийн түүх — ихэвчлэн сүүлийн 2 жилийнх (ねんきんネット-ийн хуулга г.м.)
• Ажлын гэрчилгээ, гэр бүлийн бичиг, батлан даагчийн бичиг

Жагсаалт визний төрлөөс хамаарч өөр байдаг тул цагаачлалын албаны хуудаснаас өөрт тохирох хувилбарыг шалгаарай.

Туршлагаас: түгээмэл алдаа

1. Ажлын хооронд 国民年金 төлөөгүй сар үлдсэн. Нэг сарын цоорхой ч «хугацаанд нь төлөөгүй» гэж тооцогддог. Өргөдөл өгөхөөс 2 жилийн өмнөөс бүх төлбөрөө хугацаанд нь хийх нь чухал.
2. Оршин суугчийн татвараа хожимдуулж төлсөн. Жилд 4 удаагийн хуудсаар төлдөг хүмүүс нэгийг нь хоцроох нь элбэг. Данснаас автоматаар суутгуулбал мартахгүй.
3. Гэр бүлээ асрамжид буруу оруулсан. Нотлох бичиггүйгээр Монгол дахь гэр бүлээ асрамжид оруулсан бол татварын гэрчилгээнд харагдаж, «шударга бус» гэж үнэлэгддэг.
4. Өргөдлөө хүлээж байхдаа ажлаа сольсон, цалин нь буурсан. Шийдвэр гарах хүртэл нөхцөл өөрчлөгдвөл мэдэгдэх шаардлагатай бөгөөд энэ нь үнэлгээнд нөлөөлдөг.
5. Одоогийн визээ сунгахаа мартсан. 永住-ийн шийдвэр гарахаас өмнө одоогийн виз дуусах гэж байвал ердийн сунгалтаа заавал өгөх ёстой.
6. 特定技能1号-ийн жилүүдийг ажлын визийн жилд тоолсон. Дээрх графикт харуулсанчлан 1号 болон дадлагын жилүүд ажлын визийн 5 жилд ордоггүй.

Түгээмэл асуулт

永住 авсны дараа ямар үүрэг хэвээр үлдэх вэ?
Картаа 7 жил тутамд шинэчлэх, хаягаа мэдэгдэх, татвар, даатгалаа хугацаанд нь төлөх. 2027 оны 4 сараас эдгээрийг санаатайгаар төлөөгүй бол 永住 хураагдаж болно.

Эхнэр/нөхөр, хүүхэд маань хамт хүсэж болох уу?
Тийм, гэр бүлээрээ нэг дор өгч болно. Эхнэр/нөхөр, хүүхдийн хугацааны шаардлага нь 永住 авах хүнийхээс богино (гэрлэлт 3 жил, Японд 1 жил).

永住 болон Японы иргэншил хоёр ямар ялгаатай вэ?
永住-тэй хүн Монгол Улсын иргэн хэвээр үлдэж, паспорт нь Монголынх байна. Японы иргэншил авбал Монголын иргэншлээсээ татгалзах шаардлагатай, учир нь Япон давхар иргэншлийг зөвшөөрдөггүй.

Хэр удаан хүлээх вэ?
Албан ёсоор 4–6 сар, бодит байдал дээр ихэвчлэн илүү удаан. Шинагава (Токио) дахь 永住 өргөдлийн тоо, хүлээгдэж буй өргөдөл, зөвшөөрсөн болон татгалзсан хувийг сар бүрээр засгийн газрын статистикаас (e-Stat) гаргасан албан бус Japan Immigration Statistics Dashboard-аас харж болно; хэр олон хүн дараалалд байгааг ойлгоход тустай.

Татгалзвал дахин хүсэж болох уу?
Болно. Татгалзсан шалтгааныг цагаачлалын албанаас асууж, түүнийгээ засаад дахин өгнө. Хураамжийг зөвхөн зөвшөөрөл гарсан үед төлдөг.

Батлан даагч юуг хариуцдаг вэ?
Таныг Японы хуулийг дагаж, амьдралаа авч явна гэдгийг ёс суртахууны хувьд баталдаг бөгөөд таны өр, торгуулийг хуулиар хариуцах үүрэггүй. Ажил олгогч, найз, хамаатан (Япон иргэн эсвэл 永住-тэй) байж болно.

Өргөдлөө хүлээж байхдаа Монгол руу явж болох уу?
Болно, одоогийн визээрээ みなし再入国-оор гарч ирнэ. Гэхдээ нэмэлт бичиг шаардсан захидал ирвэл хугацаанд нь хариулах хүн хэрэгтэй бөгөөд урт аялал шалгалтад сөргөөр нөлөөлж магадгүй.

Холбоотой нийтлэл

• Тэтгэвэр: төлөх, чөлөөлөгдөх
• Цагаачлалын дүрмийн өөрчлөлтүүд
• Татвар ба цалингийн суутгал

Эх сурвалж

• Цагаачлалын алба — 永住 олгох удирдамж (2026 оны 2 сарын 24)
• Цагаачлалын алба — 永住 өргөдөл, бичиг баримт
• Цагаачлалын алба — 永住-ийн өөрчлөлтийн асуулт хариулт
• Цагаачлалын алба — 2026 оны 10 сарын 1-ний хураамж (PDF)

Сүүлд шалгасан: 2026 оны 9 сарын 27. 永住-ийн шаардлага 2027 онд дахин өөрчлөгдөх магадлалтай.