Монголд байгаа гэр бүлээ асрамжийн гишүүн болгож татвараа багасгах (国外扶養親族)
Монгол дахь эцэг эх, гэр бүлээ асрамжийн гишүүн болгон бүртгүүлж жилд хэдэн арван мянган иен хэмнэх боломжтой: хэнийг оруулж болох, ямар бичиг хэрэгтэй, хэзээ өгөх, мөнгөө хэрхэн явуулбал тооцогдох вэ.
- Хэнд:
Японд ажиллаж, Монголд байгаа эцэг эх, ах дүү, хүүхэддээ мөнгө явуулдаг бол тэднийг асрамжийн гишүүн (扶養親族) болгон бүртгүүлж татвараа багасгах боломжтой. Цалинтай ажилтан бол ажил олгогчийнхоо 12 сарын тооцоогоор (年末調整), бусад нь татварын мэдүүлгээрээ (確定申告) хийдэг. Гол нөхцөл нь хоёр: ураг төрлийн холбоогоо бичгээр нотлох, мөнгө явуулснаа баримтаар нотлох.
Хэнийг оруулж болох вэ
6 үе хүртэлх цусан төрөл, мөн эхнэр/нөхрийн 3 үе хүртэлх төрөл (эцэг эх, ах дүү, өвөө эмээ г.м.). Насыг тухайн оны 12 сарын 31-ний байдлаар тооцдог. Нэг хүнийг зөвхөн нэг татвар төлөгч оруулж болох тул Японд байгаа ах дүү хоёр нэг эцэг эхээ зэрэг оруулах боломжгүй.
| Нас | Нөхцөл | Оны эцэст өгөх баримт |
|---|---|---|
| 0–15 | Орлогын татварын хөнгөлөлт байхгүй | — |
| 16–29, 70 ба түүнээс дээш | Ураг төрөл нотлогдоход хангалттай | Мөнгө явуулсны баримт (送金関係書類) |
| 30–69 | Зөвхөн дараах тохиолдолд: гадаадад суралцаж буй, Японы шалгуураар хөгжлийн бэрхшээлтэй, эсвэл тухайн жилд танаас 38万 иенээс дээш мөнгө авсан | 38万-аас дээш явуулсныг харуулах баримт (38万円送金書類) |
Хамгийн их алддаг зүйл: мөнгийг хүн бүрт тус тусад нь явуулах
Мөнгийг гишүүн бүрт өөрийнх нь нэр дээр явуулсан байх шаардлагатай. Жишээ нь эцэг эх хоёулаа 30–69 настай байхад аавдаа 76万 явуулаад «хоёуланд нь» гэж бодвол зөвхөн аав тань асрамжид тооцогдоно, учир нь ээж 38万-ын нөхцөлийг хангахгүй.
| Хувилбар | Аавд | Ээжид | Асрамжид орох хүн |
|---|---|---|---|
| А: бүгдийг аавд | 760,000 | 0 | Зөвхөн аав |
| Б: хүн тус бүрт | 380,000 | 380,000 | Аав, ээж хоёулаа |
Хамтарсан дансанд явуулсан, эсвэл нэг хүнээр дамжуулж бусдад нь өгүүлсэн мөнгө зөвхөн дансны эзэнд тооцогддог.
Хэр их хэмнэх вэ
| Гишүүний нас | Хасалт (所得税 / 住民税) | 5%-ийн шатлалд | 10%-ийн шатлалд |
|---|---|---|---|
| 16–18, 23–69 | 38万 / 33万 | ≈52,000 иен | ≈72,000 иен |
| 19–22 | 63万 / 45万 | ≈77,000 иен | ≈109,000 иен |
| 70 ба түүнээс дээш | 48万 / 38万 | ≈62,000 иен | ≈87,000 иен |
Орлогын татварт 2.1%-ийн сэргээн босголтын нэмэгдэл, оршин суугчийн татварт 10%-ийг тооцсон. Цалинтай ажилтны ихэнх нь 5% эсвэл 10%-ийн шатлалд байдаг.
Бичиг баримт
1. Ураг төрлийн бичиг (親族関係書類)
Монголын төрийн байгууллагын гаргасан, тухайн хүний нэр, төрсөн огноо, хаяг бичигдсэн, таны төрөл болохыг нотлох бичиг — эх хувиар, япон орчуулгатай байх ёстой. Ганц бичгээр нотлогдохгүй бол хэд хэдийг нь хослуулж өгнө:
| Хэнийг оруулах | Хэрэгтэй бичиг |
|---|---|
| Өөрийн эцэг эх | Таны төрсний гэрчилгээ |
| Өөрийн ах дүү | Таны болон ах/дүүгийн төрсний гэрчилгээ |
| Өвөө эмээ | Таны болон эцэг/эхийн төрсний гэрчилгээ |
| Эхнэр/нөхөр | Гэрлэлтийн гэрчилгээ |
| Эхнэр/нөхрийн эцэг эх | Гэрлэлтийн гэрчилгээ + эхнэр/нөхрийн төрсний гэрчилгээ |
| Хүүхэд | Хүүхдийн төрсний гэрчилгээ |
Иргэний үнэмлэх, жолооны үнэмлэх дангаараа ураг төрлийг нотлоход хүрэлцэхгүй.
2. Мөнгө явуулсны баримт (送金関係書類)
- Банк эсвэл бүртгэлтэй мөнгөн шилжүүлгийн компаниар (資金移動業者) явуулсны баримт, тухайлбал гадаад шилжүүлгийн хүсэлтийн хуулбар эсвэл цахим хуулга. Дээр нь илгээгч, хүлээн авагчийн нэр, огноо, дүн харагдаж байх ёстой.
- Эсвэл тухайн хүнд өгсөн гэр бүлийн кредит картын (家族カード) хуулга.
- Хуулбар өгч болно. Шилжүүлгийн шимтгэл баримт дээр бичигдсэн бол 38万-д тооцогдоно. Жилд 3-аас олон удаа явуулсан бол жагсаалт, эхний болон сүүлийн баримтыг өгөөд бусдыг нь хадгалж байна.
Хэзээ, юу өгөх вэ
- Оны эхэнд эсвэл ажилд ороходАжил олгогчдоо «扶養控除等申告書» маягт дээр гишүүдээ бичиж, ураг төрлийн бичгээ өгнө. Үүнээс хойш сар бүрийн татварын суутгал тань багасна.
- Жилийн туршГишүүн бүрт тус тусад нь банк эсвэл бүртгэлтэй компаниар мөнгө явуулж, баримтаа хадгална.
- 12 сард — 年末調整Мөнгө явуулсны баримтаа өгч, маягтын «生計を一にする事実» хэсэгт тухайн жилд явуулсан нийт дүнгээ бичнэ.
- Хоцорсон бол: 2 сарын 16-наас 3 сарын 15Татварын мэдүүлэг (確定申告) өгч, бичгүүдээ хавсаргаад хөнгөлөлтөө авна. Өнгөрсөн жилүүдийнхийг 5 жилийн дотор нөхөж мэдүүлэх боломжтой.
Туршлагаас: түгээмэл алдаа
- Бэлэн мөнгө, эсвэл танилаар дамжуулж явуулсан. Хичнээн их явуулсан ч баримтгүй бол тооцогддоггүй бөгөөд «бэлнээр өгсөн» гэж өөрөө бичсэн мэдүүлгийг ч хүлээж авдаггүй. Хууль бус «далд банк»-аар явуулсан бол мөнгөө алдах эрсдэл ч бий.
- Нэг хүнд явуулаад «гэр бүлдээ» гэж бодсон. Дээрх хүснэгтэд харуулсанчлан хүн бүрт тус тусад нь явуулаагүй бол зөвхөн хүлээн авагч нь тооцогдоно.
- 30–69 насны гишүүнд явуулсан мөнгө 38万-д хүрээгүй. Оны эцэст 35万 явуулсан байвал тэр жил асрамжид орохгүй. 11 сар гэхэд нийт дүнгээ шалгаж, дутууг нь нөхвөл хөнгөлөлтөө алдахгүй.
- Олон жилийн мөнгийг нэг дор явуулсан. 3 жилийн мөнгийг нэг удаа явуулбал зөвхөн явуулсан жилд нь тооцогддог.
- Орчуулгагүй, хуулбар бичиг өгсөн. Ураг төрлийн бичиг эх хувиараа, япон орчуулгатай байх ёстой. Монголоос авахад хугацаа ордог тул эртхэн бэлдэх нь зүйтэй.
- Гишүүний насыг буруу тооцсон. Нас нь 12 сарын 31-ний байдлаар тооцогддог тул эцэг эх тань 70 хүрэх жилдээ 38万-ын нөхцөлгүйгээр орно.
- Нотлох бичиггүйгээр оруулаад орхисон. Шалгалтаар илэрвэл хасалтыг цуцалж, нөхөн татвар, алданги ногдуулдаг. Баримтаа 7 жил хадгалах нь зүйтэй.
Түгээмэл асуулт
Эхнэр/нөхөр маань Монголд байгаа бол яах вэ?
Эхнэр/нөхөр асрамжийн гишүүнд биш, «эхнэр/нөхрийн хасалт» (配偶者控除) гэсэн тусдаа хасалтад хамаарна. Бичиг баримтын шаардлага нь адилхан: гэрлэлтийн гэрчилгээ, мөнгө явуулсны баримт.
Жилийн зөвхөн хагаст нь Японд ажилласан бол?
Тэр жилийн орлогоос тань хасна. Орлого бага бол хэмнэлт ч бага байж болно.
Хувиараа ажилладаг бол?
Татварын мэдүүлэгтээ (確定申告) бичиж, баримтаа хавсаргана.
Эцэг эх маань Монголд тэтгэвэр авдаг. Энэ нь орлогын хязгаарт тооцогдох уу?
Тийм. Гишүүний өөрийн орлого (тэтгэвэр, цалин) жилд 62万 иенээс бага байх ёстой бөгөөд Монголын тэтгэврийг иенд шилжүүлж тооцдог. Монголын ердийн тэтгэвэр энэ хязгаараас хамаагүй бага тул ихэнх тохиолдолд асуудалгүй.
Хүүхэд маань Монголд их сургуульд сурдаг, 25 настай. 38万 явуулах шаардлагатай юу?
Үгүй. 16–29 насны гишүүнд 38万-ын нөхцөл байхгүй тул ураг төрлийн бичиг, мөнгө явуулсны баримт хангалттай. 30-аас дээш настай бол гадаадад суралцаж буйг нотолсон бичиг (留学ビザ等書類) эсвэл 38万-ын баримт хэрэгтэй.
Жилд хэдэн удаа явуулах нь дээр вэ?
Хязгаар байхгүй. Сар бүр явуулбал баримт олон болж, жагсаалт гаргах шаардлагатай болно. Улирал бүр эсвэл хагас жил тутамд хүн бүрт тус тусад нь явуулах нь баримт цэгцтэй, шилжүүлгийн хураамж ч бага байдаг.
Холбоотой нийтлэл
Эх сурвалж
- Үндэсний татварын алба — гадаадад байгаа гэр бүлийн хөнгөлөлт
- Үндэсний татварын алба — асуулт хариулт (PDF, 2026 оны 8 сард шинэчилсэн)
- Үндэсний татварын алба — 2026 оны өөрчлөлт (орлогын хязгаар 62万)
- Бүртгэлтэй мөнгөн шилжүүлгийн компаниуд (PDF)
Сүүлд шалгасан: 2026 оны 9 сарын 27. Хэмнэлтийн дүн ойролцоо тул ажил олгогч эсвэл татварын албанаас лавлаарай.
💬 Уншигчдын туршлага (0)
Одоохондоо туршлага алга. Энэ сэдвээр туулсан зүйлээ хамгийн түрүүнд хуваалцаж болно.