Японоос явах хоёр янз байдаг: Монгол руу түр очоод буцаж ирэх, эсвэл бүр мөсөн буцах. Түр гарахдаа ганц нүд чагтлахаа мартвал визээ алдаж болно. Бүр мөсөн явахад татвар, тэтгэвэр, банкны дансны асуудал явсны дараа ч 2 жил хүртэл таныг даган ирдэг. Энэ нийтлэлд хоёр тохиолдлыг хоёуланг нь дарааллаар нь тайлбарлав.

Түр гарах (1 жилээс бага хугацаагаар)

Хүчинтэй визтэй бол Монгол руу түр очиж ирэхэд тусгай зөвшөөрөл авах шаардлагагүй бөгөөд «みなし再入国許可» гэсэн журмыг ашиглана.

1. Нисэх буудал дээр гарах хуудас (再入国用EDカード) дээрх «みなし再入国許可による出国を希望します» гэсэн нүдийг чагтлах.
2. Паспорт, оршин суугчийн картаа үзүүлэх. Картаа буцааж өгөхгүй, өөртөө авч явна.
3. 1 жилийн дотор буцаж ирэх (визний хугацаа түүнээс өмнө дуусах бол тэр өдрөөс өмнө).

Бүр мөсөн явахад юу үлдэх вэ

Хамгийн их мартагддаг нь явсны дараах хугацаанууд. Доорх жишээнд 2027 оны 3 сард бүр мөсөн явж байна:

Дараалал

1. 2–3 сарын өмнөАжил олгогчдоо мэдэгдэж, сүүлийн цалин, 源泉徴収票-ээ хэрхэн авахаа тохиролцоно. NISA, iDeCo, даатгалын гэрээнүүдээ шалгана.
2. 1 сарын өмнөБайрны эзэнд гэрээ цуцлахаа мэдэгдэнэ (гэрээнд заасан мэдэгдэх хугацааг шалгаарай). Цахилгаан, хий, ус, интернэт, NHK-ийн цуцлалтыг захиална.
3. 14 хоногийн өмнөөсДүүрэгт 転出届 өгнө. Эрүүл мэндийн даатгал, 国民年金-ийн бүртгэл хамт хаагдана. Оршин суугчийн татвараа яахаа шийднэ.
4. Сүүлийн долоо хоногУтасны гэрээ, банк (сүүлийн орлого орсны дараа), үлдсэн төлбөрүүдээ шийднэ. Татварын төлөөлөгч томилсон бол дүүрэг, татварын албанд мэдэгдсэн эсэхээ шалгана.
5. Явах өдөрНисэх буудал дээр оршин суугчийн картаа буцааж өгнө.
6. Явснаас хойш 2 жилийн доторТэтгэврийн буцаан олголтоо хүснэ. Дэлгэрэнгүй.

Ажлаас гарахдаа авах бичиг

• 源泉徴収票 — тухайн жилийн цалин, суутгалын хуудас. Японоос явахаасаа өмнө жилийн эцсийн мэдүүлэг (準確定申告) өгч, илүү суутгасан татвараа буцааж авахад хэрэгтэй.
• Тэтгэврийн дугаар (基礎年金番号) — буцаан олголтын хүсэлтэд
• Сүүлийн цалин хэзээ, аль дансанд орохыг бичгээр
• Компанийн эрүүл мэндийн даатгалын картыг буцааж өгөх

Гэр, эд зүйлсээ цэгцлэх

• Том хог (粗大ごみ): тавилга, дугуй зэргийг дүүргийн үйлчилгээнд урьдчилан бүртгүүлж, хураамжийн тасалбар (処理券) худалдаж аваад гаргадаг. Захиалга ихэвчлэн 2–3 долоо хоногийн дараах өдөрт болдог тул эрт захиалбал зүгээр.
• Цахилгаан бараа: хөргөгч, угаалгын машин, зурагт, агааржуулагчийг энгийн хогт хаях нь хориотой; дэлгүүрээр эсвэл тусгай журмаар хураамжтайгаар хаядаг.
• Зарах, өгөх: монгол группүүд, хуучин барааны апп ашиглаж болно; явахаас 1–2 долоо хоногийн өмнө эхлэх нь зүйтэй.
• Цахилгаан, ус, NHK: сүүлийн тоолуурын заалт, төлбөрийг хэрхэн төлөхийг банкны дансаа хаахаас өмнө шалгаарай.
• Хүүхэдтэй бол: сургууль, цэцэрлэгээс гарах мэдэгдэл өгч, хүүхдийн мөнгөө (児童手当) зогсооно.

Оршин суугчийн татвар (住民税)

Энэ татвар 1 сарын 1-нд Японд амьдарч байсан хүнд өмнөх жилийн орлогоос нь ногддог. Тиймээс оны дундуур явсан ч тухайн жилийн татвар үлддэг. Шийдэх хоёр арга бий:

• Явахаасаа өмнө үлдэгдлээ нэг дор төлөх (ажлаас гарахдаа цалингаасаа бүгдийг суутгуулж болно), эсвэл
• Японд үлдэх итгэлтэй хүнийг татварын төлөөлөгчөөр (納税管理人) томилж, дүүрэгт мэдүүлэх.

Туршлагаас: түгээмэл алдаа

1. Түр гарахдаа みなし再入国-ийн нүдийг чагтлаагүй. Чагтлаагүй бол виз тань нисэх буудал дээр дуусдаг. Гарах хуудсаа бөглөхдөө энэ нүдийг заавал шалгах хэрэгтэй.
2. Монголд 1 жилээс удаан үлдсэн. Жирэмслэлт, гэр бүлийн асуудлаар хугацаа сунжирч визээ алдсан тохиолдол цөөнгүй. Удаан байх магадлалтай бол 5 жил хүртэл хугацаатай 再入国許可 авч явах нь найдвартай.
3. Оршин суугчийн татвараа төлөлгүй явсан. Дараа Японд эргэж ирэх, виз авах үед энэ өр гарч ирдэг.
4. Банкны дансаа хэт эрт хаасан. Сүүлийн цалин, 12 сарын тооцооны буцаалт, байрны барьцааны мөнгө явснаас хойш ордог тул хаах хугацаагаа тооцоолох хэрэгтэй.
5. Данс, утсаа бусдад өгсөн. «Хэрэггүй болсон» дансаа зарах, өгөх нь гэмт хэрэг бөгөөд залилангийн хэрэгт ашиглагдвал эзэмшигч нь хариуцлага хүлээдэг.
6. Тэтгэврийн буцаан олголтоос суутгасан 20.42%-ийн татвараа буцааж аваагүй. Үүнийг буцааж авахын тулд явахаасаа өмнө татварын төлөөлөгч томилсон байх шаардлагатай.
7. Байрны барьцааны тооцоог хянаагүй. Явсны дараа маргах хэцүү тул байрнаас гарах өдөр эзэнтэй хамт шалгаж, зураг авч үлдээх нь зүйтэй.

Түгээмэл асуулт

永住-тэй хүн түр гарахдаа юу хийх вэ?
Мөн адил みなし再入国 (1 жил) эсвэл 再入国許可 (5 жил хүртэл) ашиглана. Хугацаа хэтэрвэл 永住 ч алдагддаг бөгөөд гадаадаас сунгах, «мартсан» гэж тайлбарлах боломжгүй.

Японд байхгүй үед ирсэн захидлыг яах вэ?
Шуудангийн дамжуулах үйлчилгээ (転送届) зөвхөн Япон дотор 1 жил ажилладаг. Татварын төлөөлөгчийнхөө хаягийг холбогдох албанд өгөх нь найдвартай.

Дараа буцаж ирэхэд ямар виз хэрэгтэй вэ?
Шинээр ирж байгаатай адилхан: ажил олгогч эсвэл сургуулиар дамжуулан COE авч, ЭСЯ-наас виз авна.

Японы жолооны үнэмлэхээ яах вэ?
Хүчинтэй хугацаанд нь Японд буцаж ирвэл хэрэглэж болно. Гадаадад байхдаа хугацаа нь дуусвал буцаж ирснээс хойш тодорхой хугацааны дотор тусгай журмаар сэргээх боломжтой тул цагдаагийн жолооны үнэмлэхийн төвөөс лавлаарай.

Визний хугацаа дуусаж байгаа үед явах гэж байгаа бол?
Хугацаа дуусахаас өмнө гарах нь хамгийн энгийн. Аль хэдийн хэтэрсэн бол виз сунгах нийтлэлийн «Визний хугацаа аль хэдийн дууссан бол» хэсгийг үзнэ үү.

Холбоотой нийтлэл

• Тэтгэвэр: буцааж авах
• Татвар ба цалингийн суутгал
• NISA, iDeCo: Японоос явахад

Эх сурвалж

• Цагаачлалын алба — みなし再入国許可
• Цагаачлалын алба — оршин суугчийн карт буцаах
• Тэтгэврийн алба — буцаан олголт хүсэх
• Тэтгэврийн алба — буцаан олголт (монгол хэлээр)
• Чүо дүүрэг — гадаад руу гарахад оршин суугчийн татвар

Сүүлд шалгасан: 2026 оны 9 сарын 27.