Японд 3 сараас дээш хугацаагаар амьдрахаар ирсэн хүний эхний хоёр долоо хоног бичиг баримтын ажлаар дүүрэн өнгөрдөг. Хамгийн их андуурдаг зүйл нь оршин суугчийн карт, хаягийн бүртгэл, Май Намберын дугаар, Май Намбер карт гэсэн дөрөв бол тус тусдаа, өөр өөр цагт гардаг бичиг гэдэг. Банк, утасны компани зэрэг газрууд эдгээрийн аль нэгийг шаарддаг. Бүх ажлыг хатуу дарааллаар хийх албагүй бөгөөд аль нь алинаас хамаардгийг мэдчихвэл аль нэг дээр гацахгүй.

Аль бичиг алинаасаа хамаардаг вэ

1. Нисэх буудал дээрОршин суугчийн карт (在留カード) — Нарита, Ханэда зэрэг том буудалд газар дээр нь олгодог. Бусад буудалд паспортод «дараа олгоно» гэж тэмдэглэж, хаягаа бүртгүүлсний дараа картыг шуудангаар илгээдэг. Визний статус, хугацаа, нэрээ тэнд нь шалгачихвал дараа нь засуулах шаардлагагүй.
2. Байранд орсноос 14 хоногийн доторХаягийн бүртгэл (転入届) — дүүргийн захиргаанд очиж бүртгүүлэхэд картан дээр тань хаяг бичигдэнэ. Нэг очихдоо эрүүл мэндийн даатгал (国保), тэтгэврийн даатгалаа (国民年金) хамт шийдчихвэл дахин очих шаардлагагүй.
3. Бүртгүүлсэн өдрөөсөө住民票 буюу оршин суугчийн тодорхойлолт авах боломжтой болно; Май Намберын дугаар бичигдсэнийг нь хүсэж болно. Банк, ажил олгогч Май Намбер картын оронд ихэвчлэн үүнийг хүлээн авдаг.
4. 2–3 долоо хоногийн дарааМай Намберын мэдэгдлийн захидал шуудангаар ирнэ. Энэ нь дугаарыг тань мэдэгдсэн захидал бөгөөд дугаарыг нотлох бичиг биш.
5. Хүсвэл, бусадтай зэрэгцээдМай Намбер карт — заавал биш, өргөдөл өгч захиалдаг. Бусад ажлаа үүнийг хүлээж зогсоох шаардлагагүй.

Нисэх буудлаас гарахаасаа өмнө шалгах зүйлс

• Карт авсан бол нэр, төрсөн огноо, статус (留学, 技術・人文知識・国際業務 г.м.), хугацааг паспорттойгоо тулгаж шалгах
• Карт аваагүй бол паспортод «дараа олгоно» гэсэн тэмдэглэл хийгдсэн эсэхийг шалгах
• Цагийн ажил хийх зөвшөөрөл (資格外活動許可) хүссэн оюутан бол картын ар талд тэмдэг байгаа эсэхийг харах
• Ямар нэг зөрүү байвал тэнд нь цагаачлалын ажилтнаас асуух, учир нь дараа нь засуулах нь хэцүү

Дүүргийн захиргаанд очихдоо нэг дор шийдэх зүйлс

Оршин суугчийн карт, паспорт, байрны гэрээ (эсвэл хаягаа нотлох бичиг), ажил эсвэл сургуулийн бичгээ авч очвол нэг удаад ихэнх ажлаа дуусгах боломжтой. Дүүрэг бүр гадаад иргэдэд зориулсан цонх, орчуулгын үйлчилгээтэй байж болно. 4 сар болон урт амралтын өмнөх өдрүүдэд дугаарын хүлээлт урт байдаг.

• Хаягаа бүртгүүлэх — байрны нэр, давхар, өрөөний дугаар, нэрийнхээ бичлэгийг бүх газарт ижил бичих
• Компанийн даатгалд хамрагдахгүй бол 国民健康保険-д бүртгүүлэх; хураамж нь эрх үүссэн өдрөөс бодогддог
• 20–59 настай бол 国民年金-д бүртгүүлэх; оюутан бол 学生納付特例 буюу төлбөрөө хойшлуулах хүсэлтээ өгөх (автоматаар хойшлогддоггүй)
• Май Намбер бичигдсэн 住民票 хэрэгтэй бол тэр дор нь авах
• Май Намбер картын өргөдөл өгөх, түргэвчилсэн олголтод хамрагдах эсэхээ асуух

Банк, утас, нийтийн тээвэр, мөнгө шилжүүлэг

• Банк: банк бүр өөр бичиг шаарддаг. Японы шуудангийн банк оршин суугчийн карт, заримдаа сургууль эсвэл ажлын нотолгоо хүсдэг тул урьдчилан асуувал зүгээр. Утасны дугааргүйгээр яаж эхлэх талаар Утас, SIM нийтлэлд тайлбарласан.
• Suica, PASMO: энгийн картыг 2025 оны 3 сарын 1-нээс дахин зардаг болсон тул хуучин «карт дууссан» гэсэн зааврыг дагах шаардлагагүй. Сарын тасалбарыг явах замаа тогтсоны дараа авах нь хэмнэлттэй. Оюутны хямдралтай тасалбар зөвхөн гэр болон сургуулийн хоорондох замд хүчинтэй.
• Монгол руу анх мөнгө явуулах: шилжүүлгийн компанид бүртгүүлж, хэн болохоо баталгаажуулахад хэдэн өдөр ордог. Эрт бүртгүүлээд эхлээд бага дүнгээр туршиж үзсэний дараа гэр бүлдээ хэзээ явуулахаа амлах нь найдвартай. Дэлгэрэнгүйг Банк, мөнгө шилжүүлэх нийтлэлээс үзнэ үү.

Туршлагаас: түгээмэл алдаа

1. 14 хоногийг Японд ирсэн өдрөөсөө тоолж сандарсан, эсвэл хоцорсон болохоор дүүрэгт очихоос айсан. Хугацаа нь байранд орсон өдрөөс эхэлдэг. Хоцорсон бол бодит огноогоо хэлээд аль болох эрт очих нь зөв; богино хугацаагаар хоцорсон нь визийг автоматаар цуцлахгүй.
2. Зочид буудлыг хаяг болгож бүртгүүлж болно гэж бодоод урьдчилан төлсөн. Хаягийн бүртгэл бодитоор амьдарч байгаа газарт хийгддэг бөгөөд түр байр тохирох эсэхийг дүүрэг шийддэг. Найзынхаа хаягийг «зээлж» бүртгүүлэх нь буруу бүртгэл гэж үзэгдэнэ.
3. Май Намберын мэдэгдлийн захидлыг нотолгоо болгон өгсөн. Энэ захидлыг нотолгоонд хүлээж авдаггүй тул 住民票 авах хэрэгтэй болсон.
4. Даатгал автоматаар шийдэгдсэн гэж бодоод дүүргээс гарсан. Хэдэн сарын дараа хуримтлагдсан хураамжийн хуудас нэг дор ирдэг. Харин компанийн даатгалтай бол 国保-д бүртгүүлэх шаардлагагүй тул ажил олгогчоосоо асуугаад шийдэх нь зөв.
5. Тэтгэврийн даатгалын хуудсыг «би Японд тэтгэвэрт гарахгүй» гээд хаясан. Хамрагдах эсэх нь нас, оршин суугаа байдлаар тогтдог бөгөөд хүсэл сонирхлоос хамаардаггүй. Оюутан бол хойшлуулах өргөдөл өгөх боломжтой.
6. Визээ сунгасан ч Май Намбер картаа сунгаагүй. Хугацаатай визтэй хүний Май Намбер карт визтэй нь хамт дуусдаг тул дүүрэгт очиж тусад нь шинэчлүүлэх шаардлагатай.

Түгээмэл асуулт

Share house эсвэл найзынхаа гэрт хаягаа бүртгүүлж болох уу?
Тэнд бодитоор амьдарч байгаа бол ихэвчлэн болно. Share house-ийн эзэн хаяг бүртгүүлэхийг зөвшөөрөх эсэхийг урьдчилан асуувал зүгээр.

Банкны данс нээхэд Май Намбер карт заавал хэрэгтэй юу?
Үгүй. Ихэнх банк оршин суугчийн карт, 住民票-ээр данс нээдэг.

Сарын тасалбарыг хэзээ авах вэ?
Гэр, ажил эсвэл сургууль хоорондох зам тань тогтсоны дараа. Эхний долоо хоногуудад энгийн тасалбар эсвэл Suica ашиглаад, ажлын өдрийнхөө тоогоор харьцуулж үзэхэд аль нь хямд нь тодорхой болно. Ажил олгогч унааны зардал төлдөг бол ямар тасалбар авахыг асуугаарай.

Нүүх бүрдээ юу хийх вэ?
Өөр дүүрэг рүү нүүж байгаа бол хуучин дүүрэгтээ гарах мэдэгдэл (転出届), шинэ дүүрэгтээ 14 хоногийн дотор ирэх мэдэгдэл (転入届) өгнө. Нэг дүүрэг дотроо нүүсэн бол 転居届 өгөхөд хангалттай.

Холбоотой нийтлэл

• Эхний сард хэр их мөнгө хэрэгтэй вэ
• Утас, SIM
• Эрүүл мэндийн даатгал

Эх сурвалж

• Цагаачлалын алба — шинээр ирсний дараах хаягийн мэдэгдэл
• Цагаачлалын алба — нисэх буудал дээр карт олгох
• Май Намбер — мэдэгдлийн захидал нотолгоо биш
• Май Намбер — түргэвчилсэн олголт
• Тэтгэврийн алба — оюутны төлбөр хойшлуулах
• Синжүкү дүүрэг — 国保-д бүртгүүлэх

Сүүлд шалгасан: 2026 оны 9 сарын 27. Журам өөрчлөгдөж болох тул албан ёсны эх сурвалжаас давхар шалгаарай.