Хүүхэд төрөхөд олон тусдаа ажил зэрэг эхэлдэг: дүүргийн төрсний бүртгэл, хүүхдийн визний өргөдөл, Монголд бүртгүүлэх, паспорт, даатгал, хүүхдийн мөнгө. Нэгийг нь дуусгасан нь нөгөөг нь хийсэн гэсэн үг биш бөгөөд хугацаа нь ч өөр өөр. Хамгийн их хоцордог нь цагаачлалд өгөх 30 хоногийн өргөдөл.

Жирэмсэн үед

1. Дүүргийн захиргаанд жирэмсний мэдэгдэл өгч, 母子健康手帳 (эх хүүхдийн дэвтэр) болон үзлэгийн талонуудаа авна. Талон авахаас өмнөх үзлэгийн төлбөрийг ихэвчлэн нөхөн олгодоггүй тул клиник жирэмслэлтийг баталмагц дүүрэгтээ очих нь ашигтай.
2. Төрөх эмнэлгээ эрт сонгох. Байнга очдог клиник тань төрөлт хийдэггүй байж болно. Мэдээ алдуулалттай төрөлт, англи хэлний дэмжлэг хүсвэл сонголт цөөн тул бүр эрт асуух хэрэгтэй. Эмнэлэг бүр өөрийн захиалгын хугацаа, урьдчилгаатай; жишээ нь нэг эмнэлэг жирэмсний 24 долоо хоног хүртэл захиалга авч, ¥100,000 урьдчилгаа авдаг.
3. Талон нь үзлэгийн тодорхой хэсгийг л хамардаг тул үлдсэн хэсгийн төлбөр хэд болохыг эмнэлгээсээ асуувал зүгээр.

¥500,000-ийн тэтгэмж нь «үнэгүй төрөлт» гэсэн үг биш

Тэтгэмж эмнэлгийн төлбөрт шууд ордог ч эмнэлгийн үнэ харилцан адилгүй тул таны төлөх үлдэгдэл ихээхэн ялгаатай. Токиогийн эмнэлгүүдийн нийтэлсэн үнээр харвал:

Төлбөр тань ¥500,000-аас бага гарвал зөрүүг даатгалаасаа нэхэж авах эрхтэй. 2026 оны 5 сард төрөлтийн зардлын шинэчлэлийн хууль батлагдсан ч хэзээнээс хэрэгжих нь хараахан тодорхойгүй тул «одоо төрөлт үнэгүй болсон» гэж тооцох нь эрт.

Төрсний дараах хугацаанууд

1. 14 хоногийн дотор (төрсөн өдөр орно)出生届 буюу төрсний бүртгэлийг дүүргийн захиргаанд өгнө. Эмнэлгээс өгөх төрсний гэрчилгээ нь бүртгэл биш тул та өөрөө очиж бүртгүүлэх шаардлагатай.
2. Төрсний дараагийн өдрөөс 15 хоногийн дотор児童手当, 018サポート (Токиогийн, тусдаа өргөдөлтэй), хүүхдийн эмчилгээний хөнгөлөлтийн гэрчилгээ, даатгалын бүртгэлээ хийнэ.
3. 28–30 хоногийн доторМонголд бүртгүүлэх — ЭСЯ-ны консулын хэсэгт. Хуульд 30 хоног гэсэн ч ЭСЯ-ны зааварт 28 хоног гэж бичсэн тул 28 хоногоос өмнө дуусгах нь найдвартай. Паспортын ажлыг зэрэг хөөцөлдөж болно.
4. 30 хоногийн доторХүүхдийн визний өргөдөл (在留資格取得) — цагаачлалын албанд. Монголын паспорт хараахан гараагүй ч хүлээлгүй, шалтгааныг тайлбарласан бичиг хавсаргаад өгнө. Паспорт гарсны дараа цагаачлалд авчирч үзүүлдэг.

Төрөхөөс өмнө бэлдэх зүйлс

• 出生届-г хэн, хэзээ өгөхийг тохиролцох (төрсний дараа ээж ихэвчлэн эмнэлэгтээ байдаг)
• Хүүхдийн нэрийг латин болон катакана бичлэгээр урьдчилан шийдэх — Монголын паспорт, Японы бүртгэлд ижил байхаар
• Эцэг эхийн паспорт, оршин суугчийн карт, гэрлэлтийн гэрчилгээ (орчуулгатай) бэлдэх
• ЭСЯ, цагаачлалд хэрэгтэй 出生届受理証明書, 出生証明書-ийн хуулбарыг дүүргээс хэд хэдэн хувь авах
• Нярайн паспортын зургийн шаардлагыг урьдчилан мэдэх
• Эмнэлгийн төлбөрийн тооцоо, тэтгэмжийг эмнэлэгт шууд шилжүүлэх гэрээгээ шалгах
• Чөлөө авах огноо, тэтгэмжийн бичгийн талаар ажил олгогчдоо урьдчилан мэдэгдэх

Хүүхдийн мөнгө

Туршлагаас: түгээмэл алдаа

1. Дүүргийн бүртгэлийг дуусгаад хүүхдийн визийг мартсан. Хүүхэд таны картаар хамгаалагддаггүй бөгөөд 30 хоногийн дотор өөрийн тусдаа өргөдөлтэй.
2. Монголын паспортыг хүлээсээр цагаачлалын хугацааг хэтрүүлсэн. Паспорт хүлээгдэж байгаа тухай тайлбартайгаар хугацаандаа өгөх боломжтой байсан.
3. Бүх бичиг бүрдэх хүртэл 児童手当-ийн хүсэлтээ хойшлуулсан. Хоцорсон сарын мөнгийг нөхдөггүй тул бичиг дутуу ч 15 хоногийн дотор дүүрэгт хандвал хугацаагаа хамгаалж болдог.
4. Монголд байгаа хүүхдэд 児童手当 авна гэж бодсон. Хүүхэд Японд амьдарч байх ёстой; гадаадад суралцаж буй зэрэг цөөн үл хамаарал л бий.
5. «Гадаад, гэрээт ажилтанд хүүхэд асрах чөлөө байхгүй» гэж хэлэхэд ажлаасаа гарсан. Гадаад иргэн гэдэг нь чөлөөнөөс хасах шалтгаан биш. Хөдөлмөрийн газрын 雇用環境・均等部-д хандаж өөрийн эрхээ шалгуулах боломжтой.
6. Чөлөөний тэтгэмжийг ердийн цалин шиг төсөвлөсөн. Эхний 180 хоногт цалингийн 67%, дараа нь 50% олгодог бөгөөд анхны олголт хэдэн сараар хоцордог.
7. 018サポート-д тусад нь өргөдөл өгөөгүй. Энэ нь 児童手当-аас тусдаа өргөдөлтэй.
8. Төрөх эмнэлгээ хожуу сонгосон. Байнга очдог клиник нь төрөлт хийдэггүй байсан; төрөх эмнэлгүүд захиалгын хугацаа, урьдчилгаа, хэлний дэмжлэгээ бичгээр өгдөг тул эрт асуусан бол сонголт олон байх байсан.
9. Нярайгаа даатгал, эмчилгээний гэрчилгээгүйгээр эмчид үзүүлсэн. Энэ тохиолдолд төлбөрөө бүтнээр төлөөд дараа нь нэхэж авдаг тул баримтаа хадгалах шаардлагатай.

Түгээмэл асуулт

Хүүхэд асрах чөлөөний тэтгэмж цалингийн хэдэн хувь вэ?
Сүүлийн 2 жилд 12 сар ажилгүйдлийн даатгалтай ажилласан бол эхний 180 хоногт цалингийн 67%, дараа нь 50%. 2025 оны 4 сараас эцэг эх хоёулаа чөлөө авбал 28 хоног хүртэл хугацаанд 13% нэмэгдэж болно.

Хүүхэд ямар визтэй болох вэ?
Эцэг эхийнхээ визээс хамаарна: ажлын виз эсвэл 家族滞在-тэй эцэг эхийн хүүхэд ихэвчлэн 家族滞在 авдаг. Байнгын оршин суух эрхтэй эцэг эхийн хүүхэд ч автоматаар 永住 болдоггүй тул 30 хоногийн дотор тохирох ангиллаар өргөдөл өгөх шаардлагатай.

Аав нь хүүхэд асрах чөлөө авч болох уу?
Тийм, аав ч адил эрхтэй. Хоёулаа ээлжлэн эсвэл зэрэг авч болох тул ажил олгогчдоо эрт мэдэгдвэл зохицуулахад амар.

Хүүхдийн эмчилгээ үнэгүй юу?
Токиогийн олон дүүрэгт хүүхэд 18 насны 3 сарын 31 хүртэл даатгалын төлбөрийн хувийг дүүрэг хариуцдаг. Гэхдээ хүүхэд даатгалд бүртгэлтэй, эмчилгээний хөнгөлөлтийн гэрчилгээтэй байх ёстой.

Холбоотой нийтлэл

• Эрүүл мэндийн даатгал
• Цэцэрлэг, сургууль
• Гэр бүлээ Японд авчрах

Эх сурвалж

• Цагаачлалын алба — төрсөн хүүхдийн визний өргөдөл
• Хүүхэд, гэр бүлийн агентлаг — 児童手当
• Хүүхэд, гэр бүлийн агентлаг — 15 хоногийн дүрэм
• Эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн яам — 出産育児一時金
• Токио хот — 018サポート
• Эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн яам — хүүхэд асрах чөлөөний тэтгэмж
• Монгол Улсын ЭСЯ (Токио) — төрсний бүртгэл

Сүүлд шалгасан: 2026 оны 9 сарын 27. Эмнэлгийн үнэ, ЭСЯ-ны журам өөрчлөгдөж болох тул төрөхөөсөө өмнө дахин шалгаарай.